Interview met Sofie Lenaerts

'In de bergen vallen de maskers af’
Ze gidste bekende Vlamingen naar de top van de Kilimanjaro in De Rugzak, is al jaren het gezicht van verkeersprogramma Kijk Uit, en werd de eerste vrouw van de Benelux die de Seven Summits beklom. Achter de verwezenlijkingen van Sofie Lenaerts (50) schuilt een grote nieuwsgierigheid, een gedreven doorzetter en iemand die gelooft dat mislukking soms de beste leraar is. 
Tijdens de 30-jarige jubileumavond van K2 inspireerde ze met een talk over avontuur, mentale weerbaarheid en de kracht van het juiste materiaal. Hier gaan we uitgebreider met haar in gesprek.

Je schrijft dat ‘de bergen je gevormd hebben en wereldreizen je blik verruimd’. Hoe begon jouw drang naar avontuur? 

‘Als kind keek ik eindeloos naar natuurdocumentaires en droomde ik ervan om ooit zelf de wereld te ontdekken. Buiten spelen, boomhutten bouwen met de jongens in het bos: dat zat er wel in, maar avontuurlijk was mijn familie niet. De echte vonk kwam later. Bij de rijkswacht belandde ik in een mannenwereld. Zo rolde ik in gevechtssporten, indoor-, en uiteindelijk buitenklimmen. Mijn eerste echte avontuur was parachutespringen. Telkens weer begon het vanuit nieuwsgierigheid: zou ik dat ook kunnen?’

In 2020 voltooide je de Seven Summits als eerste vrouw van de Benelux. Was dat altijd een doel?

‘Dat was geen vooropgezet plan. Ik heb al mijn sporten geleerd via mensen met meer ervaring, die me meenamen in hun wereld. Zo ben ik een tijd samen geweest met Rudy Van Snick, de eerste Belg die Mount Everest en de Seven Summits beklom. Met hem begeleidde ik groepen in de bergen, soms op andere continenten. Daardoor had ik al twee van de Seven Summits gedaan (Elbroes en Aconcagua), waarna wij met twee naar Denali gingen. Expeditieklimmen trok me aan: je bent weg van de beschaving, zelf nog meer verantwoordelijk voor materiaal, strategie en veiligheid, en er zijn extremere omstandigheden, zoals sneeuwstormen en gletsjerspleten. 

Na een succesvolle beklimming van Denali dacht ik: wat kan dit overtreffen? Ik wilde nog hoger gaan, naar een 8000’er in Pakistan, maar dat mislukte; net als mijn tweede poging in Nepal. Een solo-expeditie in Kirgizië gaf me opnieuw vertrouwen. Rond die tijd kon ik met een medeklimmer naar de Mount Everest gaan. Ondanks het steeds commerciëlere karakter, was ik geïntrigeerd. Ik krijg de kans om opnieuw een 8000’er te proberen, ineens wel hoogste ter wereld, en die kans zou ik waarschijnlijk nooit meer krijgen. Daarna had ik al vier van de Seven Summits gedaan en zou het zonde geweest zijn om niet door te duwen.’

Je hebt ook mislukkingen gekend. Hoe ga jij daarmee om?

‘Vroeger was ik megateleurgesteld. Het voelde als een rouwproces. De mislukking van de 8000er in Pakistan was mijn eigen fout: ik was niet genoeg voorbereid, maakte verkeerde keuzes en was mentaal niet sterk genoeg. De stopzetting van de expeditie in Nepal na de aardbeving voelde dan weer als onrecht. De tegenslagen waarover je geen controle hebt, zijn de moeilijkste. Maar net die mislukkingen leidden naar een van mijn belangrijkste mijlpalen: een solo-expeditie in Kirgizië. Ik wilde bewijzen dat ik de combinatie van fysieke training en mentale focus wél aankon. De mislukkingen hebben me gekraakt, maar die solo heeft me gemaakt.’

Hoe voelde het toen je klaar was met de Seven Summits? 

‘Er is euforie, maar er zijn ook tranen. Die projecten gaven me een richting. Dan komt de vraag: wat nu? Ik vond een nieuw doel in het begeleiden van anderen. Mijn partner Stef (Maginelle, red.) is kinesist en samen deden we veel hoogtetraining. We zagen hoeveel dat opleverde voor onze eigen expedities. Daarom begonnen we ook de andere mensen die we meenamen op onze tochten te coachen, zowel fysiek als mentaal. We geven hen prikkels en wake-upcalls, laten ze samenwerken en zo ontstaat er een groepsgevoel waarop ze tijdens een beklimming kunnen terugvallen. De onvoorspelbaarheid - hoe mensen uiteindelijk reageren, hoe een groep een team wordt - vind ik ongelooflijk boeiend. Zeker als je ziet hoe ze ook als mens groeien.’

Wie volgt jullie coachingtrajecten?


‘Iedereen. Jong, oud, extravert, introvert, mensen die al jaren naar de bergen gaan en mensen die nog nooit boven 3000 meter zijn geweest. Sommigen dromen van hun eerste 6000’er, anderen van een Himalaya-expeditie. De vraag is zo groot dat ik inmiddels meer trainingen geef dan dat ik zelf mee op reis kan. Dat mis ik soms: het volledige verhaal ter plaatse kunnen delen.’ 

Fysiek trainen voor de hoogte: hoe werkt dat hier in België?


‘Veel mensen denken dat je in een tentje in de bergen moet slapen. Of dat je aan hoogtetraining moet doen, om de productie van rode bloedcellen te stimuleren. Maar dat geldt voor prestaties op lage hoogte. Voor expedities boven 5000 meter heb je een andere voorbereiding nodig: je lichaam moet trainen in zuurstofarme lucht zodat het met die omstandigheden leert omgaan. Dat doen we met speciale toestellen, met een masker, op loopbanden… 

De eerste keer dat ik naar een 7000’er ging, deed ik dat niet. Mijn expeditieleider wel, en hij beklom twee 8000’ers binnen twee weken, terwijl de rest volledig uitgeput was. Dat was een eyeopener.’

Wat zie je terugkomen als de grootste mentale uitdaging tijdens expedities?


‘Het is zelden één ding. Op hoogte zakt je prestatieniveau, slaap je slechter, eet je minder, twijfel je sneller aan jezelf. Die combinatie maakt mensen prikkelbaar en kwetsbaar. Het komt als een rollercoaster op je af. Dan is het belangrijk om actief iets tegenover die negativiteit te zetten. Mentale weerbaarheid klinkt krachtig, maar eigenlijk gaat het vooral over aanvaarden. Tegen sommige dingen kan je niet vechten. Het gaat om de balans te vinden tussen loslaten én oplossingen zoeken voor wat je wél kan doen.’

Wat wordt jouw volgende grote avontuur?


‘Volgende zomer trek ik met een groep naar Peak Lenin, een technisch toegankelijke 7000’er. Het coachingstraject is nu al bezig: materiaalkeuzes, trainingen, kennismaking.

Het juiste materiaal is cruciaal; ik ken mensen die hun top misten of frostbite opliepen door verkeerde keuzes. Soms is dat uit budgettaire redenen, maar in de bergen betaal je daar een hoge prijs voor. Daarom beginnen wij heel vroeg met die begeleiding. Volgend jaar starten de groepstrainingen zodat iedereen elkaar leert kennen en meteen voelt: zo zwaar wordt het. Je hebt dan nog maanden de tijd om eraan te werken. Ik kijk er naar uit. Een 7000’er beklimmen is een complexe puzzel, maar een prachtige uitdaging.’


Sofie Lenaerts schreef het boek "Tussen hemel en aarde" over de levenslessen die ze opdeed in de bergen. 
Meer info over de coachings vind je op www.verticalhorizons.be



Zeilen naar Spitsbergen
met K2 Ambassadeurs Zeger & Maya